Voor bibliotheken in transitie

Nieuws

Burgerschap & Democratie – vooruitblik activiteiten

Geplaatst: 28 mei 2025

Burgerschap & Democratie – vooruitblik activiteiten

Geplaatst: 28 mei 2025

Steeds meer bibliotheken stappen buiten de bestaande kaders en ontwikkelen programma’s die burgers stimuleren actief bij te dragen aan een democratische samenleving. BiSC helpt bibliotheken om democratisch burgerschap structureel onderdeel te maken van hun aanbod. Een vooruitblik op de aankomende activiteiten. 

Vier de democratie | 650 jaar Provincie Utrecht  
Afgelopen 17 mei werd in de provincie Utrecht gevierd dat 650 jaar geleden de Stichtse Landbrief werd ondertekend. Dit wordt niet alleen gezien als het begin van de provincie Utrecht, maar het was ook één van de documenten die aan het begin staat van de Nederlandse democratie. Rond 17 mei – en ook daarna – is/wordt dit in de provincie Utrecht feestelijk gevierd. Ook de Utrechtse bibliotheken geven aandacht aan deze gebeurtenis en organiseren verschillende activiteiten rond Burgerschap & Democratie.  

In meerdere bibliotheken zijn er lezingen gegeven, zoals in Bibliotheek Nieuwegein waar bijvoorbeeld de Nieuwegeinlezing op 1 mei in het teken stond van De Stichtse Landbrief. En in Bibliotheek Utrecht is, zoals ook in andere bibliotheken, de Tentoonstelling “Utrecht en de Stichtse Landbrief - 650 jaar Provincie Utrecht” te zien.  

BiSC is samenwerkingspartner van de Provincie Utrecht rond deze viering van de democratie. 

Programmeren | Gemeenteraadsverkiezingen 2026  
Op woensdag 18 maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen in Nederland. Een belangrijk moment waarbij we onze vertegenwoordigers kiezen en ieders stem telt. Hoe kan de Bibliotheek bijdragen? En hoe geef je daar als programmamaker invulling aan? 

Er zijn verschillende manieren om als bibliotheek in collectie en programmering bij te dragen. De Bibliotheek kan informatie ter beschikking stellen, mensen wegwijs maken in het stemproces, ontmoeting en dialoog faciliteren om mensen te helpen hun standpunten te bepalen, het gesprek over de waarde van onze democratie stimuleren en democratisch burgerschap benadrukken. 

Bibliotheken geven vaak op verschillende manieren aandacht aan deze verkiezingen. BiSC werkt samen met collega's van Cubiss, Probiblio en Rijnbrink aan ondersteuning op dit thema.  

Heb je als bibliotheek (programmeur) een ondersteuningsvraag of zou je graag samen met andere bibliotheken met dit thema aan de slag willen? Meld je dan bij BiSC-adviseur Joris Haanstra

Programmeren | Jongerenparticipatie en de gemeenteraadsverkiezingen  
De VNG nodigt jullie uit voor de Community of Practice Jongerenparticipatie. De Community of Practice is dé bijeenkomst waar je samen in gesprek gegaat over jongerenparticipatie. Waar je ervaringen, best practices en advies uitwisselt over hoe jongeren bij lokaal beleid betrokken kunnen worden.  

Deze keer ligt de focus van de Community of Practice op de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. Hoe betrekken we jongeren bij deze verkiezingen? Hoe zorgen we ervoor dat ze hun stem gebruiken? En zijn er meer manieren om hen gehoord te laten voelen?  

We gaan in gesprek over opkomst bevorderende maatregelen, hoe we meer jongeren op de kieslijsten krijgen en over jongeren aan de formatietafel ná de verkiezingen. In het tweede deel van de bijeenkomst is er veel ruimte voor vragen en om onderling ervaringen uit te wisselen.  

Deze vindt fysiek plaats op woensdag 4 juni van 14:30 tot 16:00 op de Willemshof (VNG-kantoor, Den Haag). We proberen er een hybride bijeenkomst van te maken, dus online aansluiten kan ook via deze link. Het lijkt ons ontzettend waardevol om na een aantal online Community of Practices nu fysiek bij elkaar te komen. Een ontmoeting op locatie biedt ruimte voor goede gesprekken, uitwisseling van ideeën en samenwerkingen binnen de community. Mocht het niet mogelijk zijn om fysiek aanwezig te zijn, dan is online deelname uiteraard ook van harte welkom. 

Programmeren | Wereldvluchtelingendag  
Op 20 juni is het Wereldvluchtelingendag – hét moment om stil te staan bij de verhalen van mensen op de vlucht en het belang van een nieuw begin. VluchtelingenWerk Nederland organiseert dit jaar voor het eerst een landelijk filmfestival, en we nodigen jullie van harte uit om hier als bibliotheek actief aan mee te doen én het lokaal mee te organiseren.  

Film maakt verhalen voelbaar  
Met kleinschalige filmvertoningen willen we het gesprek op gang brengen, bewustwording creëren en verbinding stimuleren. Het festival is toegankelijk voor een breed publiek – van donateurs en partners tot bezoekers met interesse in kunst, cultuur en maatschappelijke thema’s. Het centrale thema is: ‘Een nieuw bestaan opbouwen’.  
 
VluchtelingenWerk Nederland zoekt bibliotheken die dit samen met hun lokale afdeling van VluchtelingenWerk willen organiseren en openstaan voor een nagesprek of dialoog met het publiek. Het gaat om een filmvertoning voor circa 50 bezoekers. VluchtelingenWerk Nederland verzorgt de filmlicentie, communicatie én kan indien gewenst ook een spreker aanleveren voor het nagesprek. Hebben jullie nog geen contact met de lokale afdeling van VluchtelingenWerk? Willen jullie bijdragen aan dit bijzondere initiatief? Laat dit dan zo snel mogelijk weten aan BiSC-adviseur Joris Haanstra

Programmeren | Denk mee over democratie in de bibliotheek  
Op 17 juni organiseert Probiblio een bijeenkomst rond het thema Burgerschap & Democratie binnen de Bibliotheekprogrammering. We gaan met ProDemos, bibliotheekprogrammeurs en POI-adviseurs in gesprek over de behoeften die er leven rondom di thema.  

Tijdens deze middag gaan we met elkaar en met de educatiespecialisten van ProDemos in gesprek om over een mogelijke tool of product voor bibliotheken. Er zijn nog een paar plekken beschikbaar, dus mocht je interesse hebben, meld dit dan bij Joris Haanstra. De bijeenkomst is op 17 juni van 13:30 tot 16:00 uur bij ProDemos in Den Haag.