Een landelijk bibliotheeksysteem voor Nederland is technisch, bestuurlijk-organisatorisch en financieel haalbaar. Dat is de conclusie van het haalbaarheidsonderzoek naar een collectief bibliotheeksysteem voor de Openbare Bibliotheeksector, dat onderzoeksbureau M&I/partners uitvoerde. Marc van den Berg, Sectorhoofd Innovatie & Ontwikkeling bij de Koninklijke Bibliotheek (KB) presenteerde de conclusies op 24 januari tijdens de KB-OB bijeenkomst, waar 80 bibliotheekdirecteuren aan deelnamen. Of een collectief bibliotheeksysteem in de praktijk haalbaar is, hangt af van de vervolgstappen, die de komende maanden naar aanleiding van het rapport worden genomen.

Met een landelijk bibliotheeksysteem kan het OB-netwerk voordelen behalen, in het bijzonder door het versnellen van innovatie en het behalen van efficiency- en ketenverbetering. Voorwaarde is dat de bibliotheken bereid zijn processen en functionaliteiten te harmoniseren zodat een ‘standaard’ systeem mogelijk wordt. Het onderzoeksrapport gaat daarnaast in op bestuurlijke en financiële aspecten en doet aanbevelingen voor vervolgstappen.

Aanleiding en uitvoering onderzoek
Het onderzoek kende twee aanleidingen. Enerzijds heeft de minister van OCW in haar reactie op het KB-beleidsplan KB-beleidsplan 2015-2018 aangedrongen op een dergelijk onderzoek. Anderzijds hebben ook de directeuren van openbare bibliotheken het onderwerp aangekaart, onder andere tijdens de KB-OB bijeenkomst op 19 mei 2016, en tijdens eerdere gesprekstafels.

Betrokkenen
Het onderzoek is uitgevoerd door Marnix van Welie en Karin Zwiggelaar van M&I/Partners. Zij zijn begeleid door een breed samengestelde projectgroep uit het veld en een representatief samengestelde stuurgroep, met afvaardigingen van bibliotheken, POI’s en de KB, onder leiding van Marc van den Berg. BiSC was zowel in de stuurgroep als de projectgroep vertegenwoordigd. Daarnaast zijn tijdens het traject diverse informatiebijeenkomsten georganiseerd. De huidige leveranciers van bibliotheeksystemen zijn tijdens het traject eveneens geïnformeerd.

Vervolg
Ook tijdens het vervolg van het onderzoek worden de bibliotheken en POI’s betrokken. De KB zal de komende tijd met hen onderzoeken of bibliotheken bereid zijn om verder te gaan in dit traject. Er moet nog een aantal onderwerpen helder worden voordat bibliotheken zich kunnen committeren: de invulling van de regievoering, de precieze uitwerking van de noodzaak tot standaardisering, de financiering van een collectief systeem en de richtprijs en de voorwaarden waaronder bibliotheken kunnen deelnemen.

Uitwerking
In onderling overleg tussen de netwerkpartners in het bibliotheekveld worden deze onderwerpen uitgewerkt; de verwachting is dat dit in de eerste helft van 2017 zijn beslag krijgt. Uit diverse reacties uit het veld tijdens het onderzoek lijkt het erop dat het nu het juiste moment is om te komen tot een landelijk bibliotheeksysteem. M&I/Partners adviseert om een ambitieuze ondergrens van aantal deelnemende bibliotheken te hanteren van 80 tot 90%. Als vervolgtraject schetst M&I/Partners dat na aanbesteding en pilots definitieve migratie zou kunnen volgen in de periode 2019-2021.

Meer weten?
Heeft u vragen over het haalbaarheidsonderzoek? Dan kunt u contact opnemen met Anneke Westland, manager Bedrijfsvoering bij BiSC, a.westland@biscutrecht.nl.