Naar de maatschappelijke bibliotheek WegWijzer Werkplaats Warenhuis Voor bibliotheken in transitie

Naar de maatschappelijke bibliotheek WegWijzer Werkplaats Warenhuis Voor bibliotheken in transitie

Nieuws

Samen digitaal innoveren: welkom bij BCI-diensten

6 juni 2017

Samen digitaal innoveren: welkom bij BCI-diensten

6 juni 2017

Blog Peter van Eijk – Het is onmogelijk om het groeiende aanbod van publicaties over digitalisering bij te houden. Trendstudies van onderzoekbureaus over ‘the internet of things’’, krantenbijlagen over cybersecurity, congressen over de disruptieve effecten van ICT … voor de geïnteresseerde bestuurder of professional is dit geen reële optie meer. Evenmin is het een optie om ervan uit te gaan dat anderen in de branche de ontwikkelingen wel bijhouden en je tijdig informeren. Met welke ‘bril’ de collega’s naar de technologische en sociaal-culturele ontwikkelingen kijken, weet je immers niet: zowel overoptimisme als techno-pessimisme brengen risico’s met zich mee.
Waardevolle inzichten
Wat nu te doen? Dat vroeg ik me af bij het begin van mijn werkzaamheden voor BiSC in het voorjaar van 2016. De relevante omgeving zelf verkennen is vaak een zinvolle eerste stap, zo bleek ook nu. Welke digitale ontwikkelingen manifesteren zich in de media-industrie? Wat zijn de onderliggende technologieën? Hoe reageren consumenten hierop? En hoe anticiperen onze ‘buren’, zoals kranten, tijdschriften en omroepen? Bij deze verkenning in 2016 boden twee boeken uit dat jaar waardevolle inzichten:
– Allereerst bleek Kevin Kelly, de inmiddels 64-jarige oprichter van het techmagazine Wired, opnieuw een belangrijke gids. Hij spreekt in ‘The inevitable’ over een onvermijdelijke toekomst waarin technologie een steeds belangrijker onderdeel van ons leven wordt. Bij zijn laatste interview in ons land geeft Kelly een waardevolle tip: ‘Op school leerden we in de eerste plaats lezen, schrijven en rekenen. Maar de belangrijkste vaardigheid is dat je je leven lang blijft leren … Zorg dat je een newbie blijft’ (bron: NRC Handelsblad, 11 april 2017).
– Daarnaast kwam CIO 3.0 in de vorige zomer op de markt. ‘In de wereld van ICT 3.0 is digitaal werken en communiceren standaard onderdeel van het primaire proces… Dit is voor veel organisaties nog een toekomstscenario’, zo schrijven de auteurs Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg, die bovendien dieper zijn ingegaan op het verschijnsel digitale innovatie.
Groeiend besef
Gaandeweg het lezen van de boeken groeide het besef dat:
– bibliotheekorganisaties slechts zeer beperkt, en uitsluitend individueel, actief zijn op het ICT 3.0 veld;
– andere spelers in de media-industrie op dit terrein actiever werken aan nieuwe bedrijfsmodellen. De VPRO heeft bijvoorbeeld een medialab in Eindhoven geopend waar onder meer gewerkt wordt aan digitale diensten voor literatuur en poëzie. De Nederlandse omroeporganisaties hebben de coöperatie NL Ziet opgericht en in de krantenwereld zijn Blendle, de Correspondent en recentelijk Topics als nieuwe diensten van de grond gekomen.
Onder het motto ‘goed voorbeeld, doet goed volgen’ – en geïnspireerd door de genoemde boeken – ben ik begonnen met het opwerpen van een aantal strategische vragen en het opstellen van een paar werkdefinities.
Wat is digitale innovatie en welke strategische vragen roept dit op?
Onder digitaal innoveren versta ik het vernieuwen van producten, diensten en (gedeelten van) het bedrijfsmodel van een bibliotheekorganisatie met behulp van ICT. Denk dan bijvoorbeeld aan:
– Het invoeren van gepersonaliseerde e-mailberichten om actuele programma’s beter onder de aandacht te kunnen brengen bij relaties;
– de inzet van kunstmatige intelligentie om maatwerk aanbevelingen voor boeken te kunnen doen aan lezers;
– het inzetten van machine learning ten behoeve van nieuwe diensten in het sociaal domein;
– het aanbieden van onderscheidende e-content, ter aanvulling op de fysieke collectieve boeken.
Meerwaarde vergroten
Voor ons als bibliotheekbestuurders en -professionals wordt het steeds belangrijker om te achterhalen wat de mogelijkheden zijn. Hoe kunnen we de meerwaarde van bibliotheken vergroten door middel van digitale innovatie? Als we meer willen investeren in digitale innovatie, welke aanpassingen in ons bedrijfsmodel zijn dan nodig? Wat zijn interessante digitale toepassingen in relatie tot bibliotheekfuncties? Hoe kunnen we digitale risico’s op het gebied van datalekken en cyberaanvallen beter managen? Wat zijn de actuele juridische kaders die ook voor ons gelden? Welke mogelijkheden zijn er om ICT-kosten beter te beheersen? Welke mogelijkheden zijn er voor bibliotheekorganisaties om nieuwe inkomsten te verwerven door middel van digitale innovatie? Op welke wijzen kunnen we eindgebruikers en professionals uit andere sectoren daarbij betrekken?
Krachtenbundeling via BCI-diensten
Dit zijn complexe vraagstukken en opgaven. De succesvolle aanpak daarvan is voor BiSC alleen een te grote opgave. Het bundelen van krachten is noodzakelijk. Met plezier bericht ik u dat de samenwerking van de grond is gekomen. Samen met onze collega’s van Cubiss hebben we recentelijk een coöperatie opgericht: BCI-diensten. BCI staat voor Bibliotheken Coöperatie voor digitale Innovatie. Elke openbare bibliotheekorganisatie, POI of multifunctionele organisatie die bibliotheekfuncties vervult, kan lid worden. Heeft u interesse om lid te worden of wilt u meer informatie? Klik dan op deze link naar onze website www.bcidiensten.nl of neem direct contact met mij op.
Peter van Eijk, directeur-bestuurder BiSC