Op 22 september kwamen de bibliotheekdirecteur en managers die betrokken zijn bij de strategische aanpak rond collectievorming, bij elkaar in het Postillion Hotel te Bunnik. Daar gaven hoogleraar Bibliotheekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam Frank Huysmans en hoofd Stafafdeling Bibliotheekstelsel van de Koninklijke Bibliotheek Jos Debeij hun visie op de opgave waar de bibliotheek voor staat.

De bibliotheek in de veranderende maatschappij
De bibliotheek heeft in de maatschappij altijd al de rol gehad van eerste hulp bij informatie. De verschillende functies zijn vastgelegd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob)
Met het digitaliseren van overheidsdiensten is het niet van zelfsprekend dat iedereen mee kan komen. Dit kwam schrijnend naar voren tijdens de eerste coronamaatregelen. Ook is er een veranderend leesgedrag. Zeker jongeren lezen minder en kunnen daardoor steeds minder goed begrijpend lezen.

Samenwerking met lokale partners
De bibliotheken in de provincie Utrecht ondersteunen, in samenwerking met verschillende partners, de inwoners met allerlei cursussen. Met name die inwoners die “het been moeten bij trekken”, zoals ook in het advies van de de Raad van Cultuur naar voren komt. Daarnaast blijft leesplezier van belang omdat dit de basis is voor leesvaardigheid en digi-vaardigheid die nodig om zich in de maatschappij staande te kunnen houden.

Verkenning
Tijdens deze strategische verkenning kwamen een aantal kernpunten naar voren. Hanneke van Duin (hoofd van het Provinciaal Collectieteam) maakte inzichtelijk dat, om inwoners goed te informeren over de collectie, verdere uitbreiding en toegang tot digitale bronnen nodig zijn. Hiervoor moeten  landelijke afspraken met uitgevers gemaakt worden.  Het vraagt van zowel de bibliotheekorganisatie  als van de verantwoordelijken voor de collectie om nog meer te denken vanuit de inwoners. Een bibliotheekvestiging biedt de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, voor debat en het “en passant” opdoen van kennis. Een prettig verblijf helpt bij de bestrijding van eenzaamheid en draagt bij aan de ambitie van een leven lang ontwikkelen. Verhalen van bewoners vormen daarin een bron van informatie en ontwikkeling.
De ambitie is om voor medewerkers meer uren beschikbaar te stellen om steeds meer naar buiten te treden om ook mensen die de weg naar de bibliotheek nog niet gevonden hebben te bereiken. Samenwerking met (lokale) partners is hierbij van groot belang.

Vertrouwen
De bibliotheken hebben deze opgave naar draagkracht en in samenwerking binnen het netwerk opgepakt. Er gaat al veel goed. Er blijkt echter een mismatch te zijn tussen deze ambitie en de financiële mogelijkheden. Uit analyse blijkt dat bibliotheken in de afgelopen periode veel moesten bezuinigen, doordat gemeentes voor andere prioriteiten moesten kiezen. Ook door Covid zijn er gaten in hun begrotingen gevallen. Maar er is vertrouwen in een toenemende bewustzijn dat de bibliotheek, naast een culturele rol, een belangrijke maatschappelijke educatieve rol vervult.
Dit vraagt echter van overheden een keuze te maken voor het scheppen van financiële randvoorwaarden om deze rol goed terealiseren. Daarmee kan de ingezette koers worden bestendigd en de bereikbaarheid van informatie voor iedere burger – onafhankelijk van waar deze woont – mogelijk te maken.

 

Terug naar de nieuwsbrief